CarPort Docs

Kodlama & Adaptasyon

Kodlama ve adaptasyon ile araç işlevlerini etkinleştirir, kontrol ünitelerinin parametrelerini değiştirir, servis aralıklarını sıfırlar ve kurulum listesini güncel tutarsın.

Bu işlevler “yazma” işlevleridir: Kontrol ünitelerinin yapılandırmasına etkin olarak müdahale eder ve araçtaki parametreleri değiştirir – bu nedenle bunları yalnızca ne yaptığını biliyorsan kullan ve önceden orijinal değerleri mutlaka not al. Birçok kontrol ünitesinde öncesinde bir güvenlik erişimi veya SFD kilidinin açılması gerekir.

Kodlama

Kontrol ünitelerinin kodlanması, işlevleri etkinleştirmeye, devre dışı bırakmaya veya farklı varyantlar arasında geçiş yapmaya yarar. Her araç modeli; pazara, modele ve standart donanıma göre değişen çok sayıda donanım seçeneğiyle sunulur. Takılı fiziksel bileşenler çoğu zaman aynıdır – hangi işlevlerin gerçekten etkin olduğunu ancak ilgili kontrol ünitesinin kodlaması belirler.

Tipik bir örnek: Bir araç fabrikadan halojen farlarla donatılmıştır, ancak elektronik aksam xenon veya LED'i de destekler. Hangi far tipinin takılı olduğu ve aydınlatma kontrolünün nasıl çalışacağı, kontrol ünitesinin kodlamasıyla belirlenir. Diğer yaygın kodlama değişiklikleri örneğin şunlarla ilgilidir:

• Gündüz farı işlevinin etkinleştirilmesi veya devre dışı bırakılması
• Merkezi kilidin davranışı (ör. sürüş sırasında otomatik kilitleme)
• Geri viteste yan aynanın aşağı inmesi
• Konfor sinyalindeki yanıp sönme sayısının yapılandırılması
• Elektrikli cam kaldırıcılarda kapanma yardımının ayarlanması

VAG grubunda iki kodlama yöntemi ayırt edilir. Hangi yöntemin kullanıldığı yalnızca kontrol ünitesinin kendi yapısına bağlıdır.

Kısa Kodlama

Kısa kodlama, bir kontrol ünitesinin yapılandırmasını tanımlamak için basit bir sayısal kod (3, 5 veya 7 haneli ondalık sayı) kullanır. Bu kod içindeki her rakam veya rakam grubu belirli bir işlev kümesini temsil eder.

• Protokoller: Yalnızca KWP1281 ve KWP2000'de.
• Varyantlar ve değer aralıkları: Kontrol ünitesine bağlı olarak dört varyanttan biri kullanılır. CarPort tipi otomatik olarak algılar ve izin verilen giriş aralığını buna göre sınırlar:

• Gösterim: Tanım verileri mevcutsa CarPort her rakamın veya rakam grubunun anlamını açık metin olarak gösterir (ör. “Rakam 1: Far tipi – 0 = Halojen, 1 = Xenon”). Tanım verileri yoksa sayısal kod başka bir açıklama olmadan gösterilir.

Adım adım kılavuz (kısa kodlama):

1. CarPort, kontrol ünitesinde o anda kayıtlı olan kodlama değerini gösterir. Bu değeri not al.
2. Tanım verileri mevcutsa tek tek rakamları görüntülenen seçim alanları üzerinden değiştirebilirsin.
3. Alternatif olarak yeni kodlama değerini doğrudan sayı olarak Yeni Kodlama: giriş alanına gir.
4. Kodlamayı kontrol ünitesine aktarmak için Kaydet... düğmesine tıkla.

Uzun Kodlama

Uzun kodlama, kontrol ünitesi yapılandırması üzerinde çok daha ince bir kontrol sağlar. Tek bir sayı yerine, her bir bitin belirli bir işlevi veya parametreyi temsil ettiği onaltılık bir bayt dizisi kullanılır.

• Protokoller: KWP2000 ve UDS'de.
• Gösterim: Kodlama bir bayt dizisi olarak gösterilir (ör. 0F 3A 00 12 8B). Her bayt, tek tek ayarlanabilen veya silinebilen 8 bitten oluşur.

Tanım verileriyle ve tanım verileri olmadan gösterim:

Kontrol ünitesi için tanım verileri mevcutsa CarPort her bit için onay kutusu biçiminde bir açık metin açıklaması gösterir (ör. “Gündüz farı etkin”, “Geri viteste yan aynanın aşağı inmesi”). İstediğin işlevleri onay işaretlerini koyarak veya kaldırarak kolayca yapılandırabilirsin.

Tanım verileri yoksa CarPort bayt ve bit numarasını içeren genel bir görünüm gösterir (ör. “Bayt 3, Bit 5”). Bu durumda tek tek bitlerin anlamını harici bir kaynaktan (ör. araç forumları, atölye dokümantasyonu) bilmen gerekir. Ancak gerekli bilgilere sahipsen bitleri çok hedefli olarak değiştirebilirsin.

Adım adım kılavuz (uzun kodlama):

1. CarPort mevcut kodlamayı kontrol ünitesinden okur ve gösterir. Yedek olarak görüntülenen onaltılık değeri not al. Kodlamayı ayrıca teşhis raporunda da bulabilirsin.
2. İstediğin işlevleri seçim alanları üzerinden (tanım verileri mevcutsa) etkinleştir veya devre dışı bırak ya da bit değerlerini onay kutularıyla değiştir veya tam bayt değerlerini doğrudan Yeni Kodlama: giriş alanına yaz.
3. Yeni kodlamayı kontrol ünitesine aktarmak için Kaydet... düğmesine tıkla.

Kodlama ve Güvenlik Erişimi

Bazı kontrol üniteleri, yeni bir kodlama yazılmadan önce güvenlik erişimi gerektirir. Bu durumda CarPort, aktarımdan önce senden gerekli erişim kodunu girmeni ister. SFD (Araç Teşhisinin Korunması) bulunan yeni araçlarda kodlama değişiklikleri ayrıca kriptografik koruma mekanizmalarıyla kısıtlanmış olabilir.

Adaptasyon

Adaptasyon, bir kontrol ünitesinin yapılandırılabilir parametrelerini değiştirmeni sağlar. İşlevleri açıp kapatan kodlamanın aksine adaptasyon, mevcut bir işlev içindeki değerleri kalibre etmeye veya ayarlamaya yarar.

Adaptasyonun tipik kullanım alanları şunlardır:

• Parça değişiminden sonra kalibrasyon: ör. bir enjektör değiştirildikten sonra enjektör miktar değerlerinin kaydedilmesi.
• Hedef değerlerin ayarlanması: ör. rölanti devri, yağmur/ışık sensörünün ışık hassasiyeti, park yardımcısının hassasiyeti.
• Parametreli işlevlerin etkinleştirilmesi: ör. gündüz farı karartma değeri, Coming Home süresi.
• Servis sayaçlarının sıfırlanması: ör. yağ değişiminden sonra servis aralığı göstergesinin sıfırlanması (Servis Asistanı ile daha rahat).

Adaptasyon işlevinin akışı ve gösterimi, kullanılan teşhis protokolüne göre önemli ölçüde farklılık gösterir.

KWP1281 / KWP2000'de Adaptasyon

Eski KWP1281 ve KWP2000 protokollerinde adaptasyon parametreleri numaralandırılmış kanallarda düzenlenir:

• KWP1281: Kanal 0 ile 100 arası
• KWP2000: Kanal 0 ile 255 arası

Her kanal tek bir değer içerir. Bu genellikle 16 bitlik bir değer (0–65535 aralığı) veya 8 bitlik bir değerdir (0–255 aralığı). Özel bir biçim olarak, ASCII metin değerlerinin kaydedildiği Uzun Adaptasyon da bulunur (ör. karakter dizisi olarak enjektör miktar değerleri).

Kanalların gösterimi:

CarPort'ta kontrol ünitesi için tanım verileri mevcutsa kanallar açık metin adlarıyla gösterilir (ör. “Rölanti devri”, “Gaz kelebeği adaptasyonu”). Ayrıca ham veriler birimleriyle birlikte fiziksel değerlere dönüştürülür (ör. %0–100 veya -50 ile +50 °C arası) ya da bir seçim listesi olarak gösterilir (ör. “0 = Kapalı, 1 = Açık”).

Tanım verileri yoksa gösterim, kanal numarası üzerinden genel olarak (ör. “Adaptasyon 42”) biçimlendirilmemiş ham değerle yapılır. Ham değerlere doğrudan erişebilmek için tanım verilerinin kullanımı Varsa etiket dosyası bilgilerini kullan onay kutusuyla açılıp kapatılabilir.

Adım adım kılavuz:

1. İstediğin adaptasyon kanalını listeden seç veya kanal numarasını elle gir.
2. Kontrol ünitesinde o anda kayıtlı olan değer gösterilir. Değişiklik yapmadan önce bu değeri not al.
3. Yeni değeri giriş alanına gir.
4. Değeri test etmek için Test Et düğmesine tıkla.
   • Değer, kontrol ünitesinin geçici belleğine alınır. Kontrol ünitesi yeni değeri hemen kullanır, ancak değer bir sonraki yeniden başlatmada kaybolur.
   • Değer geçersizse veya izin verilen aralığın dışındaysa kontrol ünitesi bir hata mesajıyla yanıt verir.
5. İstenen davranışın gerçekleşip gerçekleşmediğini kontrol et.
6. Değeri kontrol ünitesine kalıcı olarak kaydetmek için Kaydet... düğmesine tıkla.

UDS'de Adaptasyon

UDS protokolünü kullanan modern kontrol ünitelerinde adaptasyon temelden farklıdır:

• Kanal numaraları yerine tanımlayıcılar (Identifier): Adaptasyon parametreleri 16 bitlik tanımlayıcılar üzerinden adreslenir. Açık metin adıyla eşleştirme yalnızca ODX tanım verileri (ASAM veri kümesi) üzerinden yapılır.
• Karmaşık veri yapıları: UDS'deki adaptasyon değerleri basit sayısal değerler olabileceği gibi bit alanları, karakter dizileri veya çok parçalı yapılar da içerebilir.
• Doğrudan kaydetme: KWP1281/KWP2000'in aksine UDS'de ayrı bir test adımı yoktur. Değişiklikler aktarım sırasında hemen kalıcı olarak kontrol ünitesine kaydedilir.
• Tanım verileri gerekli: Uygun ODX verileri olmadan tanımlayıcılar ve değerleri yorumlanamaz. Bu nedenle CarPort, ilgili kontrol ünitesi için mutlaka doğru tanım verilerine ihtiyaç duyar.

Servis Asistanı

Volkswagen Grubu araçlarında, sürücüye zamanı gelen bakım işlerini (ör. yağ değişimi, periyodik bakım) hatırlatan bir servis aralığı göstergesi bulunur. Bu aralık verileri gösterge panelinde (kilometre saati) adaptasyon kanalları olarak saklanır ve genellikle bir sonraki servise kadar kalan mesafeyi (km cinsinden) ve kalan süreyi (gün cinsinden) içerir.

Bir bakım yapıldıktan sonra servis aralığı göstergesinin doğru çalışması için bu sayaçların elle sıfırlanması gerekir. Teknik olarak bu, gösterge panelinin adaptasyon işleviyle yapılır – ilgili kanalların tek tek uygun değerlere ayarlanması gerekir.

CarPort'taki Servis Asistanı bu işlemi büyük ölçüde kolaylaştırır: Servis aralığıyla ilgili tüm parametreleri anlaşılır bir görünümde bir araya getirir ve birkaç tıklamayla sıfırlamayı sağlar – tek tek adaptasyon kanallarını ve bunların hedef değerlerini bilmen gerekmez.

İşlevler:

• Anlaşılır gösterim: Servis aralığıyla ilgili tüm adaptasyon kanalları mevcut ve yeni değerleriyle birlikte gösterilir.
• Önceden tanımlanmış işler: İşler alanında sık karşılaşılan servis senaryoları, önceden tanımlanmış seçim grupları olarak hazır bulunur (ör. yalnızca yağ değişimi aralığını sıfırlama, yağ değişimi + periyodik bakımı sıfırlama). Bir işin seçilmesi, ilgili adaptasyon kanallarını doğru hedef değerlerle otomatik olarak işaretler.
• Değişiklik önizlemesi: Seçilen işle değerleri değişecek tüm kanallar sarı arka planla vurgulanır – böylece aktarımdan önce hangi parametrelerin değiştirileceğini tam olarak görürsün.

Adım adım kılavuz:

1. Servis Asistanını Ekstralar → Servis Asistanını Başlat menüsünden veya araç çubuğundaki aynı adlı düğmeyle başlat.
2. İşler alanında istediğin servis işini seç (ör. yağ değişimi, periyodik bakım veya her ikisi).
3. Genel bakışta sarıyla vurgulanan değişiklikleri kontrol et. Gerekirse tek tek değerleri elle ayarlayabilirsin.
4. Değişiklikleri kontrol ünitesine aktarmak için Değişiklikleri Uygula... düğmesine tıkla.
5. Gösterge panelinin yeni değerleri alması ve servis aralığı göstergesinin güncellenmesi için kontağı kapatıp yeniden aç.

Kurulum Listesi

Kurulum listesi, teşhis Gateway'inde (adres 19) saklanan ve araçta takılı tüm kontrol ünitelerini içeren bir dizindir. Araçta hangi elektronik sistemlerin bulunduğuna dair merkezi bir referans görevi görür.

Kurulum listesinin önemi:

CarPort kurulum listesini birkaç yerde kullanır:

• ECU Seçimi: Kurulu sekmesinde CarPort yalnızca kurulum listesinde takılı olarak kayıtlı kontrol ünitelerini gösterir.
• AutoScan: Otomatik arıza taramasında kurulum listesinde yer alan kontrol üniteleri hedefli olarak sorgulanır; bu da tarama işlemini önemli ölçüde hızlandırır.

Kurulum listesi ne zaman düzenlenmelidir?

Kurulum listesi genellikle aracın gerçek donanımıyla örtüşür. Ancak elle düzenleme gerektiren durumlar da vardır:

• Sonradan bileşen takılması: ör. kendi kontrol ünitesi olan çeki demiri, sonradan eklenen park ısıtıcısı veya geri görüş kamerası.
• Kontrol ünitelerinin çıkarılması: ör. artık ihtiyaç duyulmayan bir sistemin sökülmesi.
• Eksik veya yanlış girdiler: Nadir durumlarda fabrika çıkışlı kurulum listesi eksik veya hatalı olabilir.

Bir kontrol ünitesi fiziksel olarak takılı olduğu halde kurulum listesinde kayıtlı değilse AutoScan sırasında atlanır ve ECU Seçimi ekranındaki Kurulu sekmesinde görünmez. Tersine, mevcut olmayan bir kontrol ünitesi için bir girdi bulunması AutoScan sırasında bağlantı hatalarına yol açar.

Adım adım kılavuz:

1. Bağlı Gateway kontrol ünitesinde (adres 19) Kurulum Listesi sekmesini aç.
2. CarPort, olası tüm kontrol ünitelerinin güncel listesini gösterir; takılı olarak kayıtlı her sistemin yanında bir onay işareti bulunur.
3. Eklenecek kontrol ünitelerinin onay işaretini koy veya artık takılı olmayan kontrol ünitelerinin işaretini kaldır.
4. Değişiklikleri Gateway'e kalıcı olarak kaydetmek için Kaydet... düğmesine tıkla.

Teşhis Modu (UDS)

UDS protokolünü kullanan kontrol ünitelerinde teşhis iletişimi farklı teşhis oturumlarında (Diagnostic Sessions) gerçekleşir. Her oturum, kontrol ünitesinin hangi komutları kabul ettiğini ve hangi işlevlerin kullanıma açık olduğunu belirler. CarPort bağlantı kurulurken otomatik olarak uygun moda geçer – ancak belirli durumlarda modu elle değiştirmek gerekebilir.

Teşhis modunu değiştirme:

Bir UDS bağlantısı açıkken kontrol ünitesi penceresinin sağ üst köşesinde teşhis modu için bir açılır liste bulursun. Şu modlar kullanılabilir:

Mod ne zaman elle değiştirilmelidir?

CarPort VW teşhis modu ayarını otomatik olarak yaptığından genellikle elle geçiş gerekmez. Ancak bazı özel işlevler – özellikle bazı kodlama seçenekleri – Hat sonu modu (EOL) veya Geliştirme modu seçeneğine geçmeyi gerektirir.